| Startpagina > |
Niet te hoog.......niet te laag
Deze zomervakantie trokken wij, Jo en ik, gedurende vijf en een halve week door Denemarken en een deel van Noorwegen. We bezochten op twee achtereenvolgende zondagen de kathedrale kerk in Aarhus, Denemarken en de domkerk in Oslo. Toen hielden we het verder voor gezien. We verstonden er namelijk geen bal van, herkenden echter wel sommige melodieen en konden ook aan de Eucharistie deelnemen. De beide diensten verliepen overeenkomstig de Lutherse rite.
Maar we vonden die Eucharistievieringen toch niet voldoende om de daarop volgende zondagen kerkdiensten te bezoeken. Toch is hiermee wel een element aangegeven dat pleit voor een hoogkerkelijke eredienst zoals ook de Rooms-katholieken en de Anglicanen praktizeren. Je neemt als buitenstaander zelfs niet- verstaander gemakkelijk deel aan rituelen als die althans enige betekenis voor je hebben.
Maar tegelijk blijf je anoniem. Ook dat kan je aanspreken, maar anderen ervaren toch een afstand, een kilte. Je neemt deel, maar wordt niet opgenomen.
Je beleeft een kerkdienst, min of meer, maar geen gemeentesamenkomst.
Prachtig voor de uitgesproken individualisten onder ons. Toegegeven het past mij beter dan Jo. Die kijkt, en praat en slaat altijd wat meer om zich heen.
Je kunt natuurlijk ook--als individu--als je er aanleg voor hebt of in bent opgevoed, je laten meenemen naar metafysische hoogten via de verbeelde objectiviteit van de liturgie en daarin eenheid beleven. En eeuwigheid. Ja. Soms. Een pietsie.
En, daar ben ik wel gevoelig voor, je ervaart de verbondenheid met de traditie en over grenzen heen door de vaste herkenbare patronen.
Dan is het, naar onze ervaringen in het buitenland, in meer laag-kerkelijke erediensten zoals bij presbyterianen, methodisten, congregationalisten, baptisten
toch anders. Hoe zeer onderling ook verschillend. Daar schuif je niet onopgemerkt naar binnen, maar wordt je door een voorganger in de kijker gezet. Je wordt welkom geheten en mag je naam noemen en vertellen waar je vandaan komt. Je wordt uitgenodigd om na de dienst deel te nemen aan het gezamenlijk drinken van koffie en het nuttigen van een donut. Er wordt met je gepraat. Soms wordt je nog mee naar huis genomen door een gemeentelid.
Ik weet het, ook dit kan tot een formaliteit worden, maar wij hebben tot nu toe
eerlijke spontaniteit ervaren.
De diensten zijn warm, gemoedelijk en soms erg slordig.
Maar ja, als al die gemoedelijkheid en warmte en gezamenlijkheid voor jou niet hoeft, dat je die misschien zelfs als een beetje benauwend ervaart, dan is het een kwestie van : gauw wegwezen.
De preken zijn naar verhouding belangrijk, maar vonden wij zelden erg inspirerend. Ik heb de indruk dat de gezamenlijkheid, het bijpraten, de nieuwtjes, de activiteiten die op stapel stonden, het soms practisch in betekenis wonnen.
Protestanten in Wageningen zitten er een beetje tussen in. Niet te hoog....niet te laag. Ik ben geneigd te zeggen: houen zo! Ook bij de uitvoering van het nieuwe beleidsplan Eredienst.
Niet te hoogkerkelijk. Dan blijven alleen de falset-intellectuelen zitten. En wat snobisten, maar misschien zijn dat dezelfden. En enkele mystieke hoogwerkers opgetild door veel meerstemmige koorzang. Himmelhoch jauchzend.
Niet te laagkerkelijk voor slechts de soapverslaafden en de polonaisevierders gedrogeerd tot handgeklap en voetgestamp door het ritme van een drumstel en de klinkers van blues-en gospels(w)ingers. Halleluja.
We zijn tenslotte een typische middle-class gemeente. Deugdelijk in het midden. Niet te koud, niet te heet. Een gematigd klimaat met afgezwakte orkaankrachten. Een mix van kennis en gevoel, van traditie en actualiteit, van individualiteit en gezamenlijkheid, van Paul Gerhard en Barnard met eens per jaar iets van St. Aldegonde. En niet te vergeten van ''Saamhorig en Veelkleurig'' op de achtergrond. Nu eens een snufje van dit dan weer wat meer van dat. Van veel een beetje. Beetjes moeten kunnen. We willen niemand pijn doen.
Jammer? Ach, als we er bewust voor kiezen op basis van hetgeen we samen gehoord hebben, het met allure uitvoeren en inkleuren met preken die de aandacht trekken, dan overleven we nog lang en gelukkig.
Driemaal amen!
Karel Krolis